الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

25

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

ما را به ما بازگردانده‌اند « ( * ( قالُوا يا أَبانا ما نَبْغِي هذِه بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَيْنا ) * ) ( 1 ) . آيا از اين بزرگوارى بيشتر مىشود كه زمامدار يك كشور بيگانه ، در چنين قحطى و خشكسالى ، هم مواد غذايى به ما بدهد و هم وجه آن را به ما بازگرداند ؟ آن هم به صورتى كه خودمان نفهميم و شرمنده نشويم ، از اين برتر چه تصور مىشود ؟ ! پدرجان ! ديگر جاى درنگ نيست ، برادرمان را با ما بفرست « ما براى خانواده خود مواد غذايى خواهيم آورد » ( * ( وَنَمِيرُ أَهْلَنا ) * ) ( 2 ) . « و در حفظ برادر خواهيم كوشيد » ( * ( وَنَحْفَظُ أَخانا ) * ) . « و يك بار شتر هم به خاطر او خواهيم افزود » ( * ( وَنَزْدادُ كَيْلَ بَعِيرٍ ) * ) . « و اين كار براى عزيز مصر ، اين مرد بزرگوار و سخاوتمندى كه ما ديديم ، كار ساده و آسانى است » ( * ( ذلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ ) * ) ( 3 ) . ولى يعقوب با تمام اين احوال ، راضى بفرستادن فرزندش بنيامين با آنها نبود ، و از طرفى اصرار آنها كه با منطق روشنى همراه بود ، او را وادار مىكرد كه در برابر اين پيشنهاد تسليم شود ، سرانجام راه چاره را در اين ديد كه نسبت به فرستادن فرزند ، موافقت مشروط كند ، لذا به آنها چنين گفت :

--> ( 1 ) جمله * ( ما نَبْغِي ) * ممكن است « استفهاميه » باشد ، و تقدير آن چنين است : ما نبغى وراء ذلك ( ما بيش از اين چه مىخواهيم ؟ ) و ممكن است « نافيه » باشد ، و تقدير آن چنين است ما نبغى بذلك الكذب - او - ما نبغى منك دراهم يعنى ما قصد دروغ نداريم ، يا اينكه ما پول ديگرى از تو نمىخواهيم همينها كافى است . ( 2 ) نمير از ماده ميره به معنى جلب طعام و مواد غذايى است . ( 3 ) جمله « * ( ذلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ ) * » علاوه بر آنچه در متن گفته شد ، اين احتمال را نيز دارد ، كه منظور برادران يوسف اين بوده كه آنچه را كه ما آورديم ، كيل كمى بود اگر برادر كوچكمان با ما بيايد مىتوانيم مقدار بيشترى غله دريافت داريم .